غالب در « لو » « 1 » تعليق در ماضيست واستعمال آن در تعليق در مستقبل كمست بخلاف « ان » كه غالب در « ان » تعليق در مستقبل است هر چند بلفظ ماضي باشد بنا بر اين ما در ترجمهء فقرات مباركه بر تعليق در ماضي حمل مىكنيم مگر در جائى كه بحسب معنى تعليق در مستقبل أنسب باشد چنانكه ظاهر خواهد شد . ) فرموده است آن حضرت عليه السّلام : 7569 لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا . اگر برخيزد پرده زياد نشوم من بحسب يقين ، يعنى يقين من زياد نشود ، يعنى يقين من بأحوال مبدأ ومعاد بمرتبهء كاملست كه اگر پرده برخاسته شود ومعانيه مشاهده كنم يقين من زياد نمىشود ، زيرا كه زيادة بر آن يقين كه دارم نمىباشد و « لو » در اينجا بمعنى سيم است كه در معاني آن مذكور شد ومراد اينست كه اگر پرده هم برخاسته شود كه مظنهء اينست كه يقين در آن وقت زياد شود يقين من زياد نمىشود باعتبار اين كه در نهايت مرتبهء كمالست وزيادة بر آن متصوّر نيست . 7570 لو استوت قدماي من هذه المداحض لغيّرت أشياء . اگر راست مىشد پاهاى من از اين لغزشگاهها هر آينه تغيير داده بودم چيزى چند را ، مراد اينست كه خلفاى سابق بدعتى چند در دين كرده بودند كه اگر من

--> ( 1 ) اشاره بمطلبى است كه در نحو مسلم وثابت شده وابن مالك در الفيّه بآن چنين اشاره كرده است : « لو حرف شرط في مضىّ ويقلّ * ايلاؤها مستقبلا لكن قبل » « وهي في الاختصاص بالفعل كان * لكنّ لو أنّ بها قد يقترن » « وان مضارع تلاها صرفا * إلى المضىّ نحو لو يفي كفى »